تاريخچه كاريكاتور در تبريز

كاريكاتور بصورت رسمي حدود سالهاي 1900 در تبريز شروع شد. "شب نامه" نشريه اي بود كه بصورت مخفيانه و شبها بين مردم پخش مي شد. در اين نشريه مطالبي عليه حاكمان وقت به صورت طنز نوشته مي شد و كاريكاتورهايي نيز طراحي مي شد. اين نشريه را ميرزا طالبوف تبريزي منتشر مي كرد. هفتم آوريل 1906 نشريه اي به نام ((ملانصرالدين)) توسط ميرزا جليل قلي زاده طنز نويس بزرگ منتشر شد. اين نشريه در تفليس منتشر مي شدو هفت شماره نيز در بازار "شيشه گرخانه" تبريز منتشر شد. در اين نشريه كاريكاتوريستهايي چون روتر - شمرلينگ - بهزاد - عظيم زاده - موسايف و گرسيوسكي كاريكاتور مي كشيدند و در آن شاه و حاكمان را بصورت مضحك به تصوير مي كشيدند. اين كاريكاتورها بصورت ساده و قابل درك براي مردم بي سواد كشيده مي شد و در اغلب آنها كاراكتري به نام ((ملا نصرالدين)) حضور داشت. مجلاتي كه از ملانصرالدين تقليد كردند و استبداد و ديكتاتوري را نقد كردند, بسياربودند. از مهمترين اين نشريات مي توان به ((آذربايجان)) اشاره كرد. اين نشريه بصورت رنگي و چاپ سنگي در تبريز منتشر شد. بهلول, آري, منشعل, اميرين باباسي, لك لك و غيره نيز از كاريكاتور سود بستند

اما با تسلط استبداد بر ايران و به توپ بسته شدن مجلس و برچيده شدن مشروطيت و دموكراسي در ايران چراغ كاريكاتور نيز خاموش شد و به صورت جدي هيچگونه فعاليتي در اين زمينه مشاهده نشد

هنگام انقلاب 1357, با گشايش نسبي فضاي ايران نشرياتي در تبريز منتشر شدند كه بيشتر دانشجويي و وابسته به احزاب و گروهها بودند. در اين نشريات كه اغلب بدون مجوز چاپ مي شدند, به كرّات از كاريكاتور استفاده شد

اما باز كاريكاتور فراموش شد و پس از جنگ ايران و عراق توانست جهش بزرگ يافته و در عرصه هاي جهاني خود را نمايان كند

با تشكيل يك دوره كلاسهاي كاريكاتور در سال 1370 در مجله طنزي به نام جوالدوز و انتشار اين نشريه, كاريكاتور بي رمق تبريز را دوباره زنده كرد. اين كلاسها بعلت تعطيلي جوالدوز به حوزه هنري انتقال يافتند و از سال 1374 با برپايي نمايشگاههاي متعدد و مسابقات و ارسال آثار هنرجويان به كشورهاي خارجي پررونق شدند. گروههاي كاريكاتور تشكيل شدند و در نهايت با تشكيل يك انجمن رسمي در سال 1380 توانستند استقرار يابند و كاريكاتوريستهاي بزرگي را به جامعه هنري ايران تحويل دهند

اكنون بيش از صد كاريكاتوريست حرفه اي در تبريز فعاليت مي كنند و بيش از چهارصد هنرجوي كاريكاتور و انيميشن در اين شهر تلاش مي كنند. تا تاريخ پرافتخاري براي اين هنر رقم بزنند